Вячаслаў Адамчык

 

Частка IV. ("Чужая бацькаўшчына")

IV

Сяло збіралася ў Корсакаў. Збіраліся ўжо не адзін год: спярша, як удома была Алеся, а потым, калі яна выйшла замуж, падняўся Міця, ці Змітрык, як казалі на яго ў вёсцы, — і хата ў Корсакаў па-ранейшаму не зачынялася ні ў святні, ні ў будні дзень.



Частка IІІ. ("Чужая бацькаўшчына")

III.

Разбудзілі ўсіх куры — якраз у першы і самы моцны сон.



Частка IІ. ("Чужая бацькаўшчына")

II.

Ужо трэці год, як Алеся асталася ўдавою. Алесін чалавек, Радзівон Мондры, секучы дровы, абсек сабе калена: нагу спярша падцягнула, потым, калі ён выцяўся балячым месцам аб вось у калёсах, яна развярэдзілася і болей ужо не гаілася. 3 гэтае нагі, памучыўшыся яшчэ зіму, ужо не ўстаючы з ложка, Радзівон і памёр.



Частка I. ("Чужая бацькаўшчына")

I.

Быў лістапад, было святога Міхала — блізілася пара зімы, а ў гэты год стаяла цяпло. Павярнуўшыся з полудня, павільгатнеў вецер, памякчэла пад нагамі зямля, і крот стаў тачыць каля пустых, ужо зацягнутых, як раскаю, дробнаю макрыцаю градаў рудаватыя сырыя замежкі. У зацішку за хатамі, каля чорных голых яблыняў, на якіх яшчэ трымаўся дзе збуцвелы, але чырванаваты з аднаго боку яблык, віліся слупом, нейкія болыпыя ў гэту пару, камары.

 

Генеалогія, альбо Радавод Адамчыкаў

Прозвішча Адамчык паходзіць з памежжа Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай (Бярэсце).

На Слонімшчыну яно прыйшло разам са знакамітымі Агінскімі. Падкаморына Віленская Барбара з роду Агінскіх, жонка Мальхера Шэмета, сакратара камісіі па складанні Літоўскага Статута, у 1651 годзе «вечным правам набыла за шэсцьсот коп грошай лічбы літоўскай з баярамі, падданымі і ўсімі прыналежнасцямі» навакольныя фальваркі і вёскі і тут жа далучыла іх да маёнтку Наваельня, да якога ўжо прыналежала наша ятвяжская Варакомшчына. Так у тутэйшай мясцовасці з'явілася прозвішча Адамчык. Ад упраўляючых ці эканомаў — невядома.



Воўк прагне крыві

Біяграфічнае апавяданне

Усё пачалося з таго, што рыжавата-рабаціністы і шыраканосы Міша, як ён сябе называў, падвёў мяне да чорных, абабітых дэрмацінам дзвярэй з падазронай шыльдай, на якой срэбрам паблісквала ўсяго адно слова — «спецчасць», і, падмаргнуўшы рыжымі вейкамі, неяк уладна, па-гаспадарску, нібы пажадаўшы шчасця, сказаў:
— Зайдзі сюды. Тут цябе ведаюць.



Вяртаючыся да перажытага

Маё першае знаёмства з прыгожым пісьменствам пачалося з вершаў. Спакушаў рытм і зачароўвала мелодыка ўвабраных у форму і нязвыкла выкладзеных слоў.

I на шчасце, нібы з вышыні неба, мне былі пасланыя «Пагоня» Максіма Багдановіча і «Ты, мой брат, каго зваць беларусам» Алеся Гаруна. Упершыню прачытаўшы чуйна-жывыя радкі, я задыхнуўся ад іхняй арганнай, вадаспаднай музыкі. I гэтага, мусіць, было даволі, каб пачаў рыфмаваць сам. А потым дапамог і абнадзеіў Купала.



Трывушчая

Яна, прыгорбленая, у чорнай, ражком завязанай жалобнай хустцы, са звялым, але яшчэ ружовашчокім здароўчым тварам, усунулася ў людны тралейбус паперадзе цыбатых кароткаспаднічных дзяўчатак у скураных куртках.